Geschiedenis CLZ

Christelijk Lyceum Zeist na oplevering bouw, mei 1924

Christelijk Lyceum Zeist na oplevering bouw, mei 1922

De oorsprong van het Christelijk Lyceum Zeist ligt in het Betuwse Zetten. Daar werd in 1909 een Christelijk Gymnasium met internaat in het leven geroepen dat voornamelijk aan christelijke plattelandskinderen de mogelijkheid bood zich voor te bereiden op een wetenschappelijke studie. De school in Zetten stond onder leiding van rector dr. H.A. Weststrate.

het gymnasium aan de veldstraat in Zetten

Het internaat was in handen van directeur ds. H. van Dijk.In 1918 werden school en internaat naar Zeist verplaatst. De overkomst naar Zeist, waarbij het gymnasium werd omgedoopt tot lyceum (hbs en gymnasium), was het resultaat van wensen en verlangens die leefden bij het Zettense curatorium, bij het gemeentebestuur van Zeist en bij de leiding van de NCSV (Nederlands Christen Studenten Vereniging).

Het curatorium van de Zettense Schoolvereniging vreesde dat de school in haar tamelijk afgelegen dorp niet levensvatbaar zou blijven. Het curatorium zocht naar een manier om haar voortbestaan te continueren.

In Zeist leefde bij het gemeentebestuur de ambitie een eigen school voor voorbereidend middelbaar en hoger onderwijs op te richten, al kon zij daarvoor niet veel middelen vrij maken. De NCSV, die in Zeist haar hoofdkwartier had, zocht in die tijd naar uitbreiding van haar werkzaamheden onder scholieren.

Nieuwe gebouwen

Na vier pioniersjaren (1918-1922) kregen school en internaat een prachtig onderkomen in het Schaerweijder Park, het latere Lyceumkwartier. Het door de gebroeders Jan en Theo Stuivinga ontworpen schoolgebouw kwam aan de Lindenlaan.
Het internaat aan de Krakelingweg was van de hand van architect G. van Hoogevest. Op 27 april 1922 werden de gebouwen officieel geopend in een plechtige bijeenkomst onder leiding van de latere minister-president, op dat moment voorzitter van het curatorium, H. Colijn.

tn_foto_1_5__beganegrond                                             tn_foto_1_5__verdieping

 

De sfeer

De overstap naar Zeist was een groot succes. Onder leiding van rector Weststrate groeide het aantal leerlingen enorm. Al snel werd het schoolgebouw aan de Lindenlaan te klein. Nadat enkele jaren de schaarste met noodvoorzieningen was bestreden, werd in april 1941 een tweede schoolgebouw geopend aan de Verlengde Socrateslaan, iets ten noordwesten van het Lyceum.

Schoolgebouw aan de Verlengde Socrateslaan

Het Christelijk Lyceum was een school voor alle bewoners van Zeist en wijde omgeving. Het internaat (zo’n vijftig tot tachtig internisten) gaf aan de school een vleugje internationaal bewustzijn. De jongens kwamen uit de ‘betere kringen’, hun ouders verbleven vaak overzee. Overigens gaf de school ruimte aan vogels van diverse pluimage. De gemeente Zeist had bedongen dat iedere leerling, ongeacht de religieuze overtuiging, het Lyceum zou mogen bezoeken. Er hing geen eng-christelijke maar irenische sfeer op de school.

Oorlogstijd

tn_foto_5_13_vanderneut

dr. D.N. van der Neut

De oorlogstijd was voor school en internaat een heftige periode. Het schoolgebouw aan de Lindenlaan was gedurende lange tijd eerst door Nederlandse, later door Duitse troepen bezet, zodat de leerlingen lessen volgden in locaties die door particulieren ter beschikking waren gesteld. Het internaat was ook door Duitse troepen bezet. In de herfst van 1944 kwam het schoolleven volledig stil te liggen, doordat het schoolgebouw aan de Socrateslaan werd gevorderd voor de opvang van evacués uit de Betuwe.
Na de oorlog herstelde het ‘normale’ schoolleven zich langzaam. De schoolgebouwen waren uitgewoond door de bezetters en vanaf mei 1945 door de Canadezen. In september begon het nieuwe schooljaar, maar het internaat en het schoolgebouw aan de Lindenlaan waren nog ongeschikt voor gebruik. Pas in de loop van 1947 was alles weer hersteld.
Inmiddels was de leiding van het Lyceum in handen gekomen van dr. W. Snelleman, die reeds geruime tijd als leraar Duits en conrector aan het Lyceum verbonden was. Hij volgde in 1945 dr. H.C. Schamhardt als rector op, die in 1935 dr.H.A. Weststrate was opgevolgd. In 1946 werd voor de HBS een aparte directeur benoemd in de persoon van dr. D.N. van der Neut.
In 1947 werd een meisjesinternaat en een MMS-afdeling geopend. De meisjes werden ondergebracht in huize ‘Pavia’ aan de Laan van Beek en Royen.

 

Pavia

Pavia

Jaren zestig

Na het afscheid van dr. W. Snelleman in 1958 werd dr. M.W. Rombout tot de nieuwe rector van de school benoemd. Op zijn initiatief werd de school verdeeld in een Eerste en een Tweede Christelijk Lyceum. Het eerste, onder leiding van Rombout, zat aan de Lindenlaan, het tweede, waar J.F. Hufferman de scepter zwaaide, aan de Socrateslaan. Die verdeling zou overigens niet lang duren. In de jaren zestig kwam het onderwijs in de ban van de vernieuwing. In 1968 werd de Mammoetwet van kracht en daarmee verdwenen HBS en MMS. Daarvoor in de plaats kwam vwo (gymnasium en atheneum) en havo. In 1969 werd het ‘Tweede’ opgeheven als zelfstandige school. Er was voortaan nog maar één Lyceum, met J. Dekker als rector.

tn_foto_5_13_hufferman

J.F. Hufferman

De al jaren aangekondigde verbouwing van het Lyceum begon in 1983. De opening van het vernieuwde schoolgebouw aan de Lindenlaan, dat alle leerlingen voortaan zou huisvesten, vond uiteindelijk plaats in 1985. Het was de laatste grote klus van rector Dekker, die in 1986 zou worden opgevolgd door drs. L. van Noort. De concentratie op de Lindenlaan was het resultaat van een afslankingsproces.

Naar één locatie

In 1976 werd het meisjesinternaat opgeheven, in 1981 het jongensinternaat en in 1983 werd ‘Socrates’ verkocht. Het aantal leerlingen liep gestaag terug en de internaten voorzagen niet langer in een behoefte.

tn_foto_7_2_schoolleiding_1985

Schoolleiding 1985
De heren: Steensma, Jansen, Dekker, Maters en Smit

Fusies

Het rectoraat van Van Noort is het tijdperk van de fusies. Het Christelijk Lyceum werd in 1994 als CCZ-Lyceum onderdeel van het Christelijk College Zeist. Het Lyceum vormde voortaan samen met de voormalige Rhijnvoorde en Zinzendorf mavo’s en ‘Groot-Zeist’, de school voor voorbereidend beroepsonderwijs, een fusieschool. In 1996 fuseerde het Christelijk College Zeist met het Revius-Lyceum in Doorn en onder de paraplu van het CVOG (Christelijk Voortgezet Onderwijs Groep Zuidoost-Utrecht).
Na het vertrek van Van Noort naar de algemene directie van de CVO-groep was leraar klassieke talen en conrector drs. J.C. Jansen enkele jaren rector. In 1999 werd de mavo ook aan de Lindenlaan gehuisvest. Hiervoor werd een aparte gebouw achter het oorspronkelijke schoolgebouw gerealiseerd.
Jansen werd in het jaar 2000 opgevolgd door mw. drs. M. Pranger, die sinds 1989 conrector en directeur bovenbouw was geweest. De school kreeg in 2001 door toedoen van de directeur bovenbouw en plv. rector Kees van Domselaar, een afdeling voor tweetalig vwo en gymnasium die tot de sterkst groeiende van ons land behoort.
In 2011 nam Van Domselaar het initiatief onderwijs en technologie te verbinden binnen het zogenaamde Laptop Per Leerling-project (LPL). Elke leerling en elke docent kreeg daarbij de beschikking over een eigen laptop (MacBook) waardoor een einde kwam aan de reguliere computerlokalen. Sindsdien vormt de digitalisering van het onderwijs en alle mogelijkheden die het biedt, één van de vaste thema’s op het Christelijk Lyceum Zeist.

 

tn_foto_2_10_bouw_v_d__school

Het hoogste punt bereikt: bouw 1921

tn_foto_7_5_medewerkers_1993

Medewerkers cursusjaar 1993/1994

tn_luchtfoto_1999_clz

Luchtfoto van het Christelijk Lyceum uit 1999

 

Christelijk Lyceum Zeist

In 2003 werd op initiatief van plv. rector Kees van Domselaar de oorspronkelijke naam van de school in ere hersteld.

 

Rectoren van het Christelijk Lyceum

aan de Lindenlaan in Zeist van 1918 – 2005

tn_weststrate

1918 – 1935
dr. H.A. Weststrate

tn_foto_5_2_snelleman

1945 – 1958
dr. W. Snelleman

tn_foto_5_7_rector_rombout

1958 – 1966
dr. M.W. Rombout

 

Dhr. Dekker1966 - 1986

Dhr. Dekker
1966 – 1986

tn_foto_7_3_leo_van_noort1986 – 1994 / 1999 – 2000
drs. L. van Noort / a.i.

tn_foto_8_1_cor_jansen

1994 – 1999
drs. J.C. Jansen

tn_foto_8_4_pranger

2000 – 2004
drs. M. Pranger

IF

2005 – 2016
drs. R.H. Leusink – Bernelot Moens

 

 

 

 

 

Tekst en foto’s:

Diggelen, van M.J., Een bijzondere school, een geschiedenis van het Christelijk Lyceum te Zeist in vogelvlucht 1922-2002, Zeist 2002, ISBN 90-9015772-7