Vrijstelling en ontheffing

Vrijstelling en ontheffing Christelijk Lyceum Zeist

A. Leerjaren 1, 2, 3  en 4-vmbo-t (vrijstelling)

Om in aanmerking te komen voor een vrijstelling van het al dan niet tijdelijk volgen van een vak dienen de ouders/verzorgers van de leerling een schriftelijke aanvraag in te dienen bij de voorzitter van de vrijstellingscommissie de heer H. Doornekamp (h.doornekamp@clz.nl). In haar oordeel gaat de commissie uit van de volgende criteria.

1.  In het geval van een bepaalde lichamelijke gesteldheid is het mogelijk de leerling een permanente vrijstelling te verlenen voor het vak Lichamelijke Opvoeding. In het geval er sprake is van een handicap hoeft  de leerling geen vervangend onderwijs te volgen. Indien er sprake is van een blessure of een tijdelijke lichamelijke gesteldheid, krijgt de leerling een vervangende opdracht  van de docent lichamelijke opvoeding met vergelijkbare zwaarte als het gemiste onderdeel.
De aanvraag voor een vrijstelling voor het vak Lichamelijke Opvoeding dient vergezeld te gaan van een verklaring van een arts, fysiotherapeut of andere medisch deskundige. Bij aanvang van een nieuw schooljaar dient de vrijstelling opnieuw te worden aangevraagd, tenzij het een permanente vrijstelling betreft.

2.  Het verlenen van een vrijstelling in de eerste drie leerjaren van het vmbo/havo/vwo voor één van de andere vakken is alleen mogelijk op individuele basis op grond van de voorwaarden, genoemd in de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO art. 11 a lid 2) en het Inrichtingsbesluit (IB art 21 en 22). In geval van geschillen gelden de officiële wetsteksten.

Voor de eerste drie leerjaren van het vmbo-t/havo, havo/vwo en vwo betekent dit voor vrijstellingen van talen Frans en/of Duits het volgende.

Het bevoegd gezag kan een leerling van een school als bedoeld in het eerste lid ontheffing verlenen van het volgen van onderwijs in Franse taal of Duitse taal dan wel in beide talen, indien de leerling

  • voor de eerste maal tot een school voor havo of een school voor vwo is toegelaten;
  • is geplaatst in een hoger leerjaar dan het eerste;
  • voordien buiten Nederland vergelijkbaar onderwijs heeft gevolgd;
  • daarbij geen of te weinig onderwijs in de desbetreffende taal of talen heeft gevolgd.

B. Leerjaren 4- en 5-havo en 4-, 5- en 6-vwo (vrijstelling)

Om in aanmerking te komen voor een vrijstelling van het al dan niet tijdelijk volgen van een examenvak dienen de ouders/verzorgers van de leerling een schriftelijke aanvraag in te dienen bij de secretaris van de vrijstellingscommissie mw. M. Brouwer ( m.brouwer@clz.nl ). In haar oordeel gaat de commissie uit van de volgende criteria en regelingen.

  • Indien de leerling een andere moedertaal heeft dan de Nederlandse taal is het mogelijk ten aanzien van het talenonderwijs het onderwijspakket zodanig aan te passen dat de kans het gewenste diploma te behalen zo groot mogelijk is. In dit geval volgt de leerling vervangend onderwijs met dezelfde normatieve studielast (Inrichtingsbesluit art 26 e lid 6).
  • In het geval van een bepaalde lichamelijke gesteldheid is het mogelijk de leerling een permanente vrijstelling te verlenen voor het vak Lichamelijke Opvoeding. In het geval er sprake is van een handicap hoeft  de leerling geen vervangend onderwijs te volgen. Indien er sprake is van een blessure of een tijdelijke lichamelijke gesteldheid, krijgt de leerling een vervangende opdracht met vergelijkbare zwaarte als het gemiste onderdeel. Deze opdracht wordt gegeven door de docent lichamelijke opvoeding en dient binnen de betreffende studieperiode te zijn afgerond.
  • Een leerling die met een havo-diploma is toegelaten tot het vwo kan op het vwo worden vrijgesteld van het volgen van een bepaald vak / bepaalde vakken. In dit geval volgt de leerling vervangend onderwijs met dezelfde normatieve studielast (Inrichtingsbesluit art 26 e lid)

C. Ontheffing tweede moderne vreemde taal in de Tweede Fase van het atheneum

Leerlingen in de bovenbouw van het atheneum moeten naast het vak Engels / English een tweede moderne vreemde taal volgen. Op deze wijze heeft de wetgever destijds in het gemeenschappelijk deel van het curriculum het brede karakter van het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs willen accentueren mede met het oog op de toenemende internationalisering van de samenleving. Op het CLZ  worden in de bovenbouw atheneum, naast het verplichte vak Engels / English, als keuzevakken Frans en Duits aangeboden.  In een zeer bijzonder geval maakt de regelgeving het mogelijk als school ontheffing te verlenen voor het volgen van de tweede moderne vreemde taal. Bij leerlingen die voor ontheffing in aanmerking wensen te komen, moet sowieso aantoonbaar dan wel aanneembaar zijn:

  • dat er sprake is van een stoornis die specifiek betrekking heeft op taal of een zintuiglijke stoornis die effect heeft op taal en het onderwijs in de tweede moderne vreemde taal naar verwachting een succesvolle afronding van de opleiding verhindert;
  • dat er sprake is van een andere moedertaal dan Nederlands of Fries;
  • dat bij het volgen van het profiel ‘natuur en techniek’ of het profiel ‘natuur en gezondheid’ het onderwijs in de tweede moderne vreemde taal naar verwachting een succesvolle afronding van de opleiding verhindert.

Het is de verantwoordelijkheid van de school elk verzoek tot ontheffing per geval te bekijken. Bij ontheffing dient de leerling wel een vervangend vak te kiezen met een normatieve studielast van ten minste 440 uren. Deze keuze is afhankelijk van het aanbod en de mogelijkheden van de school.
Voor leerlingen op het gymnasium bestaat geen ontheffingsmogelijkheid, omdat daar de klassieke taal in plaats van de tweede moderne vreemde taal komt. Ook voor leerlingen in het tweetalige onderwijs bestaat in de tweede fase van de opleiding geen mogelijkheid tot ontheffing, gezien het talige en internationale karakter van deze opleiding.
Leerlingen die voor een ontheffing in aanmerking menen te komen, dienen daartoe een verzoek in voor 1 april van het schooljaar waarin de leerling het onderwijs volgt in het derde leerjaar van het atheneum. Het verzoek wordt ingediend bij de secretaris van de commissie Ontheffingen, mw. drs. H. de Gier (h.degier@clz.nl).
Naast de noodzakelijke verklaringen (dyslexie, en/of andere ter zake doende documenten) laat deze commissie zich leiden door informatie van de docenten van de betreffende leerling, met name van die docenten die het onderwijs in de meer talige vakken verzorgen. Aandachtspunten daarbij zijn o.a.: het cijferbeeld, inzet, inspanning en tijdsinvestering, leesvaardigheid en het verwachte resultaat Centraal Examen. De Commissie formuleert op basis van haar afwegingen een voorstel dat wordt voorgelegd aan de gehele schoolleiding die het besluit vaststelt. Het besluit van de schoolleiding wordt uiterlijk 15 mei aan de leerling en de ouders medegedeeld.